Γιατί πήγαμε στην Πολωνία
-- Για να δούμε μία χώρα με μακραίωνη ιστορία και περιόδους ακμής, που την έλιωσαν από τη μια οι Γερμανοί και από την άλλη οι Ρώσοι θέτοντάς την υπό την επικυριαρχία τους, καταστέλλοντας βάναυσα κάθε εξέγερση και αντίδραση. Τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η Πολωνία είχε το υψηλότερο ποσοστό ανθρώπινων απωλειών: έξι εκατομμύρια σχεδόν, τρία εκ των οποίων ήσαν Εβραίοι, το σύνολο σχεδόν του Εβραϊκού πληθυσμού στην Πολωνία. Επέζησαν λιγότεροι από 100.000.
-- Γιατί η Πολωνία είναι μία χώρα με βαθειά κουλτούρα και πολιτισμό. Ενδεικτικά, ο Σοπέν αν και έζησε στη Γαλλία γεννήθηκε στην Πολωνία, ο Λουντβιχ Ζάμενχοφ, ιδρυτής της γλώσσας εσπεράντο (αν την θυμάται κανείς), η Μαρία Κιουρί, οι διάσημοι σκηνοθέτες Αντρέι Βαϊντα, ο Ρομάν Πολάνσκι, ο Κισλόφσκι, κατάγονται από την Πολωνία.
-- Γιατί είχαμε την περιέργεια να δούμε γιατί οι Πολωνοί που κατέκλυζαν την Ελλάδα στο παρελθόν, έχουν γίνει σχεδόν άφαντοι τα τελευταία χρόνια. Η Κοινότητά τους στην Αθήνα που στην ακμή της είχε 120.000 μέλη, τώρα έχει λιγότερα από 40.000, κατά δήλωση της Καθολικής εκκλησίας.
Ευτυχείς που πήγαμε μαζί με τον Βασίλη και την Ελένη και μοιραστήκαμε μαζί τους την εμπειρία αυτού του καταπληκτικού ταξιδιού.
Προσωπικές εντυπώσεις
Η Πολωνία είναι μία πεδινή χώρα στο σύνολό της, με εξαίρεση λίγα βουνά στα νότια, τα Δυτικά Καρπάθια. Διασχίζει κανείς απέραντες εκτάσεις με καλαμπόκια, στάρι και ηλίανθους. Την φύση της δεν θα την περιέγραφα ως ενδιαφέρουσα.
Η νότια Πολωνία είναι πιο πυκνοκατοικημένη από την Βόρεια. Στα νότια τα χωριά είναι το ένα δίπλα στο άλλο, ενώ όσο κανείς ανεβαίνει από την κεντρική Πολωνία προς τα βόρεια, οι πόλεις και τα χωριά είναι λιγότερα.
Η χώρα είναι πανέμορφη. Με παλιές συνοικίες σε όλες τις πόλεις και τα χωριά, καλά φροντισμένες και διατηρημένες, πολλά πάμπολλα κάστρα, βασιλικά παλάτια, πανέμορφες εκκλησίες και εκκλησιαστικά κέντρα. Πολλά υπαίθρια καφέ και φυσικά μπυραρίες με πολύ καλές τιμές. Το κόστος ζωής είναι χαμηλότερο από το δικό μας γενικά, εκτός από τα Μουσεία που το γδάρσιμο είναι ανενδοίαστο (π.χ. 20 ευρώ το άτομο το αλατωρυχείο στη Βελίσκα, 12 ευρώ η συναγωγή στην Κρακοβία, κλπ.)
Μας έκαναν μεγάλη εντύπωση τα σπίτια εκτός κέντρου, που ήταν όλα μονοκατοικίες με κήπο περιμετρικά, και το ένα δεν ακούμπαγε στο άλλο. Τα περισσότερα καλοσυντηρημένα, καινούργια, άλλα αφημένα στο έλεος του χρόνου. Βέβαια υπήρχαν και οι παλιές πολυκατοικίες σοβιετικού τύπου, τα τεράστια πανύψηλα κουτιά μπλοκ.
Οι Πολωνοί μιλάνε Πολωνικά, μία γλώσσα παντελώς ακατανόητη, και ως δεύτερη γλώσσα Γερμανικά. Πέραν αυτών ουδέν. Αυτοί που μιλάνε Αγγλικά είναι πολύ λίγοι και δυσεύρετοι. Δεν κάνουν καμία προσπάθεια να επικοινωνήσουν ακόμη και αν προκληθούν ή παρακληθούν. Απλώς, απλούστατα ή σηκώνουν τους ώμους ή ακόμη γαιδουρινώτερα γυρίζουν την πλάτη. (Μας συνέβη αρκετές φορές με άτομα που ήρθαμε σε αναγκαστική επαφή: βενζινάδικα, πωλητές σε καταστήματα, υπάλληλοι πάρκινγκ, μουσείων, κλπ) .
Η Πολωνία δεν είναι τουριστικός προορισμός και έχει πολύ λίγες σχετικές υποδομές. Λίγα κάμπινγκ και μόνο σε τουριστικούς προορισμούς, ακριβά πάρκινγκ σε τουριστικές περιοχές, καθόλου κάμπερ-στοπ. Νερό βρίσκει κανείς σχετικά εύκολα. Οι περισσότεροι ταξιδιώτες της είναι Πολωνοί, ελάχιστοι Γερμανοί αν και γείτονες, και από εκεί και μετά ελάχιστοι από όλες τις υπόλοιπες φυλές.
Οι δρόμοι της Πολωνίας είναι γενικά καλοί, πολλοί επιπέδου autostrada με διόδια, οι επαρχιακοί μερικοί καλοί, άλλοι χιλιομπαλωμένοι. Πληρώνει κανείς διόδια δύο λογιών, μέσω του viatoll (30 ευρώ η αξία του μηχανήματος που όμως επιστρέφονται στην έξοδο από τη χώρα, συν 30 ευρώ η αξία των διοδίων) και ξεχωριστά επιπρόσθετα διόδια στους λίγους αυτοκινητόδρομους. Τα πάρκινγκ στους λίγους αυτοκινητόδρομους είναι εξαιρετικά, στους λοιπούς ανύπαρκτα. Σε πολλούς εθνικούς δρόμους βλέπει κανείς γυναίκες που ασκούν το αρχαιότερο επάγγελμα μέσα στο δάσος. Δρυίδες δηλαδή.
Η βότκα τρέχει σαν νερό. Η μπύρα έχει υποκαταστήσει το νερό. Οι βότκες στο σούπερ μάρκετ είναι κλειδωμένες και τις ξεκλειδώνουν στο ταμείο, μάλλον για να μην τις ρουφήξουν μέσα στο κατάστημα. Το πρόβλημα του αλκοολισμού είναι εμφανές.
Η Πολωνική κουζίνα ενδιαφέρουσα αλλά βαριά γιατί όλα είναι φτιαγμένα με πολύ βούτυρο. Βασικά πιάτα τα πιερότζι (πολωνικά ραβιόλια που τα σερβίρουν με σάλτσες), πολλά λουκάνικα, και απόλυτη κυριαρχία του χοιρινού.
Οι Πολωνοί είναι καθολικοί στο μέγιστο μέρος τους, και πολύ πιστοί από ότι φαίνεται από την μεγάλη προσέλευση στις εκκλησίες και την δύναμη της καθολικής εκκλησίας. Περιέργως πως, εκτός από τις λοιπές εκκλησίες και θρησκείες στην Πολωνία υπάρχει μία μειονοτική εκκλησία, η των Ελληνόρρυθμων Καθολικών ή Ουνιτών. Οι Ουνίτες τηρούν τις λειτουργικές παραδόσεις και το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας εκτός από τους άγιους που αναγνωρίστηκαν από τους ορθοδόξους μετά τη Σύνοδο της Φερράρας-Φλωρεντίας, αλλά έχουν πλήρη κοινωνία με την Εκκλησία της Ρώμης. Οι κληρικοί τους φέρουν άμφια βυζαντινού τύπου, και οι ναοί τους είναι επιπλωμένοι και διακοσμημένοι όπως και οι λοιπές ορθόδοξες εκκλησίες. Οι Ελληνόρρυθμοι γεωγραφικά βρίσκονται στην νότια περιοχή της Πολωνίας και οι περίφημες ξύλινες εκκλησίες της Πολωνίας και της Σλοβακίας, στο τρίγωνο των συνόρων Πολωνίας-Σλοβακίας-Ουκρανίας, κάποιες στη λίστα της UNESCO, είναι ουνιτικές. Δυστυχώς οι περισσότερες είναι σε απομακρυσμένα σημεία και πρέπει να κάνει κανείς πολλά χιλιόμετρα σε αντίξοες συνθήκες για να τις βρει. Μία πάντως την πετύχαμε.
Η εβραϊκή παρουσία στην χώρα είναι πολύ σημαντική. Για αιώνες μέχρι τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο η Πολωνία είχε τον μεγαλύτερο Εβραϊκό πληθυσμό, με την Βαρσοβία να είναι η δεύτερη μεγαλύτερη Εβραϊκή πόλη στον κόσμο μετά την Νέα Υόρκη. Η μέγιστη ακμή της Εβραϊκής κοινότητας ήταν τον 16ο αιώνα όταν Πολωνία δέχθηκε Εβραίους από τις γειτονικές της χώρες που τους εξεδίωκαν. Πολλοί ήταν Σεφαραδίτες που είχαν εκδιωχθεί από την Ισαβέλλα της Ισπανίας το 1492. Οι Πολωνοί τιμούν βαθύτατα την Εβραϊκή πολιτιστική κληρονομία τους και έχουν αναδείξει με πολύ σεβασμό τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης ως παγκόσμια μνημεία
Η σφαγή από τους Ρώσους στο Κατίν, κοντά στο Σμόλενσκ της σημερινής Ρωσίας, το 1943, 21.8000 Πολωνών στρατιωτικών, επιστημόνων, καλλιτεχνών, δικαστών, αναγνωρίζεται ευρέως πλέον. Δίπλα σε μνημεία για τους πεσόντες στον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο, αναφύονται και σταυροί με αναφορά στο Κατίν. Η σφαγή, που αναγνωρίστηκε επισήμως από τους Ρώσους το 1990, έγινε ευρύτερα γνωστή με την ομώνυμη ταινία του Αντρέι Βάιντα, η οποία πήρε και Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας το 2008.
Στατιστικά
Κάναμε συνολικά 5.5000 χλμ, για τα οποία ξοδέψαμε 600 ευρώ σε πετρέλαιο, 270 ευρώ σε εισιτήρια καραβιού για την επιστροφή μέσω Τεργέστης προς Πάτρα, 147 ευρώ για διόδια, και 70 ευρώ για διανυκτερεύσεις.
Συνεχίζεται με πληροφορίες για την διαδρομή, φωτογραφίες, εντυπώσεις
Carpe Diem