Φέτος κάναμε αυτό το καταπληκτικό μακρινό ταξίδι, ακολουθώντας τις πολύτιμες συμβουλές και οδηγίες των πολλών φίλων της ΕΛΑΤ που το είχαν κάνει πριν από εμάς. Το ταξίδι μας πήρε συνολικά 40 μέρες, με στάσεις σε επιλεγμένα μέρη στη διαδρομή. Επειδή δεν ξέρω να κάνω αυτά τα καταπληκτικά γραφικά με τους χάρτες, σας γράφω την διαδρομή (αν μπορεί κανείς να τα προσθέσει θα χαρώ πάρα πολύ). Επίσης αν προστεθούν και άλλα σχόλια και συμβουλές, νομίζω ότι θα είναι τόσο το καλλίτερο για όλους μας.
Ετσι λοιπόν, από Ανκόνα, ανεβήκαμε προς Ελβετία μέσω Μιλάνου και Σαν Γκοτάρ, μείναμε την Λουκέρνη δύο μέρες (ανηψιά γαρ, εργαζόμενη εκεί), και μετά Χαϊδελβέργη, Κάσσελ, Αμβούργο, Κοπεγχάγη, Angelholfn Σουηδία, και μετά Νορβηγία, Oslo, Gol, Aurland, Flam, Voss, Bergen, Utvic, Olden, Forde, Geiranger, Hellesyt, Alesund, Ατλαντικός Δρόμος, Kristiansund, και τέλος Trondheim.
Στο Τρόντχάιμ αποφασίσαμε ότι δεν θα συνεχίζαμε προς Moi-Rana, Bodo, Lofoten και Βόρειο Ακρωτήριο Nordkapp, γιατί είχαμε εξοντωθεί από τους κακούς και στενούς δρόμους, τις μεγάλες αποστάσεις, την ομοιομορφία του τοπίου, τα πανάκριβα φέρυ μπώτ και την τρελλλή ακρίβεια γενικά. Έτσι μετά το Τρόντχάιμ αποφασίσαμε ότι "enough is enough" για την Νορβηγία, και περάσαμε στην Σουηδία για άλλες δέκα μέρες, κόβοντας δεξιά από το Trondheim στο Sveg, Mora, Falun, Gavle, Uppsala, Στοκχόλμη, Orebro, Motala, Varnamo, Kosta, και τέλος Malmo. Άλλες δέκα μέρες μας πήρε η επιστροφή στα πατρώα εδάφη μέσω Faro Δανίας, μετά Γερμανία Lubeck, Κάσελ, Wurzburg, Ulm, Kempen, Rothenberg, Nassereith Αυστρία, και μετά Ιταλία, Βερόνα, Φεράρα, Ραβέννα, Ρίμινι, και Ανκόνα για το καράβι της επιστροφής.
Κάναμε συνολικά 9.000 χιλιόμετρα και πήραμε πάρα πολλά φέρυ, ξοδεύοντας δύο χιλιάρικα συνολικά, 1400 ευρώ για πετρέλαιο και 600 ευρώ για τα φέρυ της Νορβηγίας και της Δανίας. Τα 600 ευρώ δεν συμπεριλαμβάνουν τα φέρυ Πάτρα-Ανκόνα-Πάτρα. Επίσης 74 ευρώ συνολικά για έξοδα διανυκτέρευσης, καθότι οπαδοί του ελεύθερου κάμπινγκ και της ελεύθερης στάθμευσης, και 250 ευρώ για μουσεία και περιηγήσεις.
Μερικές σκόρπιες σκέψεις και μετά θα προσθέσω φωτογραφίες κατά δόσεις
Η Νορβηγία είναι πανέμορφη. Μπορώ να την συγκρίνω μόνο με την Ελβετία από όλες τις απόψεις. Διαφορετική από όλες τις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, με φύση την οποία δεν μπορείς να περιγράψεις, απλώς θαυμάζεις με το στόμα ανοιχτό. Είναι εκατό στα εκατό ορεινή , με βουνά άγρια, κάθετα, πανέμορφα, καταπράσινα, με χιλιάδες καταρράκτες. Τους καταρράκτες στην αρχή τους προσέχεις αλλά μετά τους συνηθίζεις και τους προσπερνάς.
Τα πάντα λειτουργούν καλλίτερα και από την Ελβετία. Τα σπίτια είναι όλα ξυλόσπιτα, και υψηλότατης αισθητικής. Όχι απλά καλοβαλμένα, αλλά κάτι παραπάνω. Με τέλειους κήπους όλα. Είδαμε μόνο 3-4 κτίσματα σε όλο αυτό το ταξίδι, εξαιρουμένου του Όσλο και του Αλεσουντ, που δεν ήταν ξυλοκατασκευές. Ακόμη και το ανάκτορο στο Τρόντχάιμ ήταν ξύλινο.
Οι δρόμοι είχαν όλοι και έναν παράπλευρο δρόμο για πεζοπόρους και ποδήλατα, αλλά οι περισσότεροι ήταν πολύ στενοί, πολλοί με μία μόνο λωρίδα και έπρεπε να ακινητοποιηθείς για να περάσει το αντίθετα ερχόμενο όχημα. Τα τούνελ ατέλειωτα, αλλά κουραστικά γιατί ήταν σκαμμένα μέσα στον μαύρο κατάμαυρο βράχο, ασοβάτιστα και άβαφτα με φωτισμό υποτυπώδη οπότε σου βγαίνανε τα μάτια. Γενικά η έμφαση στη Νορβηγία είναι στις θαλάσσιες συγκοινωνίες. Συναντήσαμε πολλούς δρόμους με μπάρα που κλείνανε μόλις έπεφταν τα πρώτα χιόνια και τα χωριά επικοινωνούσαν με καράβια.
Τα πάρκινγκ υπεράφθονα σε όλους τους δρόμους, πεντακάθαρα, με καθιστικά φτιαγμένα με ξύλο ή και πέτρα. Καμία κατασκευή από άλλο υλικό. Όλα είχαν τουαλέτες με ζεστό νερό, χαρτί υγείας, σαπούνι, και ειδική τουαλέτα για άτομα με αναπηρία.
Τα φέρυ δεν αμολάνε καταπέλτη αλλά θηλυκώνουν στο λιμάνι με έναν τρόπο που δεν καταλαβαίνεις πότε πέρασες από το λιμάνι μέσα στο καράβι, παρά μόνο όταν δεις ότι βρίσκεσαι ήδη στο κήτος του πλοίου. Είναι πανάκριβα. Για μια διαδρομή 40-45 λεπτών από Γερμανία Δανία, πληρώσαμε 108 έουρα. Και μέσα στην Νορβηγία τα 60άρια, 80άρια πέφτανε σαν σύννεφο. Και δεν μπορείς να τα αποφύγεις, γιατί δεν μπορείς να συνεχίσεις στην διαδρομή σου αν δεν πάρεις φέρυ.
Οι Νορβηγοί λατρεύουν τα λουλούδια. Οι κήποι τους ήταν εκπληκτικοί, άκρως διακοσμητικοί με ποικιλία πολύχρωμων λουλουδιών. Και το τελευταίο κουτσοχώρι είχε φυτώριο ή και φυτώρια, με φυτά και λουλούδια.
Το κάθε χωριό, και το πιο μικρό, έχει κάμπινγκ. Πολλά χωριά είχαν περισσότερα από ένα κάμπινγκ.
Τρία στα τέσσερα σπίτια είχαν στην αυλή τους είτε τροχόσπιτο συρόμενο είτε κάμπερ. Είναι μακράν η πιο φιλική χώρα σε αυτό το είδος τουρισμού. Η μεγάλη πλειοψηφία των κάμπερ που κυκλοφορούν στην Νορβηγία είναι πανάκριβα Pilote και Carthago, και μετά όλα τα υπόλοιπα, συνήθως οι ακριβές εκδόσεις των Dethlefts, Hymer, Fendt, κλπ. McLouis και Adria πρέπει να ήταν μόνο το δικό μας και ενός Ιταλού που γνωρίσαμε στη Σουηδία.
Νερό για το camper υπάρχει παντού και είναι δωρεάν σε όλα τα βενζινάδικα.
Είναι αυτονόητο ότι οι άνθρωποι είναι ευγενείς και προσηνείς, και πρόθυμοι να βοηθήσουν και να απαντήσουν σε ερωτήσεις και μιλάνε όλοι Αγγλικά.
Η Νορβηγία είναι η πιο ακριβή χώρα της Ευρώπης, πιο ακριβή και από την πανάκριβη Ελβετία. Λίγο λιγότερο ακριβή είναι η Σουηδία και μετά έρχεται η Ελβετία. Για ένα μετριοπαθές γεύμα δύο ατόμων χρειάζονται πάνω από 70 έουρα, μία μπαγκέτα ψωμάκι έκανε τουλάχιστον 2,90, το πετρέλαιο 1,76 έουρα στα φτηνά του, οι αναμνηστικές κούπες καφέ 12-15 ευρώ, τα υποτιθέμενα τοπικά προϊόντα όπως ο σολομός πάνω από 20 ευρώ το κιλό, όπως και ο παστός μπακαλιάρος που ξεκινούσε από τα 20 ευρώ το κιλό. Οι πατατούλες 1,50 ευρώ το κιλό. Τα μουσεία σχετικά φθηνά μεταξύ 5 και 10 ευρώ το κεφάλι και πάρα πολλά δωρεάν.
Οι ποικιλίες τυριού άκρως περιορισμένες στην Νορβηγία. Κατά βάση υπήρχαν μόνο δύο λαστιχωτά άνοστα σκανδιναβικά τυριά, κάτι μεταξύ γκούντας και έμμενταλ, άλλα δύο δικά τους που ήταν σε συσκευασμένους τάκους στα σούπερ μάρκετ σε χρώμα (εσωτερικό) πορτοκαλί και βαθύ καφέ αλλά δεν τρωγόντουσαν γιατί ήταν σαν τυρί με υπερβολική ζάχαρη. Άλλα τυριά υπήρχανε μόνο σε πολύ μεγάλα σούπερ-μάρκετ και σε πολύ μικρές και πανάκριβες συσκευασίες. Το φρέσκο κρέας στα σούπερ μάρκετ σε συσκευασίες των 200 γραμμαρίων και πανάκριβο. Πολλά κατεψυγμένα προϊόντα και έτοιμα γεύματα στα ψυγεία, και καθόλου όσπρια. Πουθενά δεν συναπαντήσαμε χασάπικο ή ψαράδικο με φρέσκα προϊόντα.
Το αλκοόλ είναι ανύπαρκτο στα σούπερ μάρκετ Νορβηγίας και Σουηδίας. Το κρασί και τα λοιπά οινοπνευματώδη πωλούνται σε ειδικά κρατικά καταστήματα και για να αγοράσεις δίνεις ταυτότητα, καταγράφεσαι και αγοράζεις ορισμένες ποσότητες. Οι τιμές φωτιά και λαύρα. Στα σούπερ μάρκετ οι μπύρες ήταν σε ειδικό χώρο, και οι πιο πολλές με ποσοστό αλκοόλ 2,5%. Κάτι σαν κόκα-κόλα δηλαδή.
Η ζωή και ο θάνατος πάνε χέρι χέρι στην Νορβηγία. Τα νεκροταφεία είναι μέσα, καταμεσής στις πόλεις και τα χωριά, με τους τάφους γύρω από τις πανέμορφες εκκλησίες, απόλυτα ενσωματωμένα με την πόλη, μέρος αυτής. Δεν προκαλούσαν καθόλου αρνητικά συναισθήματα και τον συνηθισμένο κόμπο στο λαιμό, ίσως γιατί οι τάφοι δεν είχαν καθόλου φωτογραφίες των τεθνεώτων, και ήταν απλές πλάκες με ένα όνομα και ωραία λουλούδια, και το όλο σκηνικό μέσα στην πρασινάδα και το γκαζόν. Σε αντίθεση με την Ιταλία για παράδειγμα, που τα νεκροταφεία είναι στις άκρες των πόλεων περίκλειστα με ψηλούς τοίχους (για να μην την κοπανήσουνε οι μέσα ή για να μην στενοχωριούνται οι έξω, δεν ξέρω….).
Οι Σουηδοί δεν κάνουν καθόλου κέφι τους Νορβηγούς. Ξινίζονται όταν μιλάς γι΄ αυτούς αλλά με σκανδιναβική ανωτερότητα. Ρίχνουν ήπιες μπηχτές του στυλ πως μπορούν αυτοί (οι τέως φτωχοί ναυτικοί μιας τελείως ορεινής και άγονης χώρας) να είναι τόσο πλούσιοι, τόσο ακριβοί, δεν παράγουν τίποτε όλα τα αγοράζουν από εμάς, και άλλα τέτοια.
Η Σουηδία είναι πάρα πολύ ωραία γενικά, αλλά χάνει μόνο και μόνο επειδή συγκρίνεται με την πανέμορφη γειτόνισσα της την Νορβηγία. Ατέλειωτα δάση, άψογοι δρόμοι, ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο. Πολύ βαριά βιομηχανία και εγκαταστάσεις. Σε μια πόλη περνάγαμε επί δέκα λεπτά ένα εργοστάσιο της Scania.
Τα McDonalds είναι παντού και στην Νορβηγία και στην Σουηδία. Τα αποφύγαμε τελείως.
Δεν συναντήσαμε κανένα Έλληνα ταξιδιώτη και κανένα Ελληνικό όχημα πουθενά, εκτός από ένα γκρουπ Ελλήνων σε ένα ομαδικό ταξίδι στις Σκανδιναβικές πρωτεύουσες (12 άτομα από 15 πρακτορεία), και 2-3 νταλίκες με Ελληνικές πινακίδες στην Ιταλία.
Η Γερμανία είναι η πιο φτηνή χώρα της Ευρώπης αυτή τη στιγμή. Τα πάντα πιο φτηνά από την Ελλάδα αλλά και από τις γειτονικές της χώρες. Στην Αυστρία βρήκαμε το πιο φτηνό πετρέλαιο €1,45 το λίτρο. Στην Γερμανία είχε γύρω στο €1,55, η Ιταλία πανάκριβη στο €1,70-1,80 αλλά φτηνή σε όλα τα υπόλοιπα.
Οι δρόμοι της Γερμανίας δεν είναι αυτοί που ήτανε. Όσους περάσαμε εμείς ήταν πολύ κακοί. Στο μεγαλύτερο μέρος τους υπό επισκευή, ξαφνικά οι 4 λωρίδες γίνονται μία, με συνέπεια ατέλειωτα μποτιλιαρίσματα. Είναι επιστρωμένοι με τσιμέντο και όχι με άσφαλτο με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο να είναι σε συνεχή δόνηση. Ξεβιδώθηκαν όλες οι βίδες στο αυτοκίνητο, και μας ξεκολήσανε οι σάρκες από τα κόκκαλα μέχρι να τους περάσουμε. Κάτι σαν τον δρόμο Πράγα – Βιέννη, στο λιγότερο βέβαια. Όποιος τον έχει κάνει ξέρει τι εννοώ.
Γκράφιτι: Σχεδόν ανύπαρκτο, με εξαίρεση σποραδικές εμφανίσεις σε καμιά εθνική οδό, ή στο ποτάμι στην Κοπεγχάγη.
Οι Σκανδιναβές: Ψηλές και ξανθές. Οι νέες όντως ωραίες, ψηλές και ξανθές όχι όμως σε ποσοστό μεγαλύτερο από το δικό μας ή το αντίστοιχο Ιταλικό ή Γαλλικό. Οι ελαφρώς μεγαλύτερης ηλικίας αρκετά υπέρβαρες σε μεγάλο ποσοστό. Η δική μου εξήγηση είναι ότι αυτό οφείλεται στα McDonalds που είναι πέντε σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο, και στην κατανάλωση έτοιμων κατεψυγμένων τροφών οι οποίες βρίθουν στα σούπερ-μάρκετ. Με αντίστοιχη έλλειψη σε νωπά και φρέσκα προϊόντα. Σχόλια για τις Σκανδιναβές από πρώτο χέρι από τον κύριό μου, ο οποίος προφανώς έχει άλλη άποψη.
Το ζευγάρι Σκανδιναβός με Ασιάτισσα, Σκανδιναβός με Ασιάτη, με διαφορά ηλικίας από 20 χρόνια και πάνω, ήταν στην ημερησία διάταξη. Όπως και Σκανδιναβός, Σκανδιναβή με Πακιστανό, Πακιστανή, και άλλες επιμειξίες.
Carpe Diem